เฝือกฟัน การนอนกรนไม่ใช่แค่เรื่องน่ารำคาญ แต่มันคือสัญญาณที่บอกถึงปัญหาสุขภาพที่หลายคนมองข้าม หนึ่งในทางออกที่ได้ผลจริงก็คือ “เฝือกฟัน” หรือ Occlusal Splint ที่หลายคนอาจยังไม่รู้ว่ามีบทบาทสำคัญขนาดไหนในโลกของการนอนหลับ ไปรู้จักกับอุปกรณ์ชิ้นเล็กที่เปลี่ยนการนอนหลับของใครหลายคนมาแล้ว
เฝือกฟันคืออะไร?
เฝือกฟันคืออุปกรณ์ทันตกรรมชนิดหนึ่ง ที่สวมใส่ครอบฟันบนหรือฟันล่างในขณะนอนหลับ ออกแบบมาเฉพาะบุคคลเพื่อจัดตำแหน่งขากรรไกร ลดการบดเคี้ยวหรือการนอนกัดฟันตอนหลับ รวมถึงเปิดทางเดินหายใจให้โล่งขึ้น
ความแตกต่างระหว่างเฝือกฟันกับรีเทนเนอร์
หลาย ๆ คนอาจสับสนระหว่างเฝือกฟันกับรีเทนเนอร์ ทั้งที่หน้าที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง รีเทนเนอร์มีไว้คงรูปฟันหลังจัดฟัน ส่วนเฝือกฟันมีไว้เพื่อป้องกันฟันสึก ลดกรน และแก้ปัญหาข้อต่อขากรรไกร
ประเภทของเฝือกฟัน
- เฝือกฟันสำหรับกันฟันสึก (Bruxism)
สำหรับคนที่นอนกัดฟัน ตัวเฝือกจะช่วยรองรับแรงกัด ลดการเสียดสีของฟัน - เฝือกฟันเพื่อจัดตำแหน่งขากรรไกร
ช่วยปรับขากรรไกรให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม โดยเฉพาะในคนที่มีปัญหา TMD - เฝือกฟันเพื่อแก้โรคกรน (Snore Guard)
ออกแบบพิเศษให้ขากรรไกรล่างยื่นมาข้างหน้าเล็กน้อย ลดการอุดกั้น ทางเดินหายใจเปิดกว้าง
กลไกการทำงานของเฝือกฟันในการแก้นอนกรน
- การปรับตำแหน่งขากรรไกร
เฝือกฟันจะขยับขากรรไกรล่างให้อยู่ในตำแหน่งที่ทางเดินหายใจไม่ถูกบีบหรืออุดตัน - การเปิดทางเดินหายใจ
เมื่อขากรรไกรถูกยืดออก ลิ้นและเนื้อเยื่อรอบ ๆ จะไม่ตกลงไปปิดหลอดลมขณะนอนหลับ - ลดแรงสั่นสะเทือนจากเนื้อเยื่ออ่อน
เสียงกรนเกิดจากการสั่นของเพดานอ่อน เฝือกฟันจะช่วยลดแรงสั่นโดยอ้อม
ทำไมเฝือกฟันจึงช่วยแก้นอนกรนได้?
- ปรับตำแหน่งขากรรไกรล่างให้ยื่นมาด้านหน้าเล็กน้อย
เวลานอนโดยไม่ใช้เฝือกสบฟัน ขากรรไกรมักจะตกไปด้านหลัง โดยเฉพาะตอนกล้ามเนื้อคลายตัว ทางเดินหายใจช่วงคอแคบลงหรือตีบตัน ทำให้เกิดเสียงกรน
เฝือกฟัน Occlusal Splint ที่ออกแบบเฉพาะ จะดันขากรรไกรล่างมาด้านหน้าเล็กน้อย (Mandibular Advancement) เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ เพราะมันช่วยเปิดช่องทางเดินหายใจด้านหลังลิ้นและเพดานอ่อนให้กว้างขึ้น - ลดการอุดกั้นของลิ้นและเพดานอ่อน
ในคนที่นอนกรน เสียงกรนมักเกิดจาก ลิ้นตก หรือเพดานอ่อนสั่น จากการที่ช่องคอแคบ เฝือกฟันจะช่วยจัดโครงสร้างปากให้ลิ้นอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ไม่ตกไปปิดทางเดินหายใจ - ลดความสั่นสะเทือนของเนื้อเยื่ออ่อนบริเวณคอ
เสียงกรนที่ได้ยิน เป็นผลมาจากอากาศไหลผ่านช่องคอที่แคบ ทำให้เนื้อเยื่ออ่อน เช่น เพดานอ่อนหรือโคนลิ้น สั่นสะเทือน - ลดแรงดันลบในทางเดินหายใจ
เมื่อนอนหลับและหายใจผ่านช่องทางแคบ ๆ มันจะเกิดแรงดันลบ (Negative Pressure) ยิ่งดึงให้เนื้อเยื่อรอบ ๆ ทางเดินหายใจยุบตัว - ไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า ไม่ต้องพึ่งเครื่อง
นี่คือข้อดีที่หลายคนเลือกวิธีนี้ เพราะเฝือกฟัน…- ไม่ต้องมีสายไฟ
- ไม่ต้องสวมหน้ากาก CPAP
- ไม่ต้องเจ็บตัวผ่าตัด
- พกพาง่าย ใช้สะดวก โดยเฉพาะเวลาต้องเดินทาง
- ส่งเสริมการนอนหลับลึก (Deep Sleep) โดยไม่ถูกขัดจังหวะ
เมื่อนอนหลับโดยไม่มีเสียงกรนรบกวน ระบบประสาทจะเข้าสู่โหมดพักผ่อนอย่างเต็มที่ ทำให้ร่างกายได้ซ่อมแซมตัวเอง อย่างแท้จริง ใครที่นอนแล้วตื่นกลางดึกบ่อย ๆ เพราะเสียงกรนของตัวเองหรือคู่ชีวิต
จากงานวิจัยในวารสาร Sleep and Breathing พบว่าค่าดัชนีการหยุดหายใจขณะหลับ (AHI) ลดลงจากค่าเฉลี่ย 20.9 เหลือเพียง 4.4 ครั้งต่อชั่วโมงคุณภาพการนอนดีขึ้น หลับลึกขึ้น ตื่นมาแล้วรู้สึกสดชื่น และลดอาการง่วงกลางวันเสียงกรนลดลงอย่างชัดเจน จากการที่ทางเดินหายใจเปิดกว้างขึ้น
บทความที่เกี่ยวข้อง แก้การนอนกรน แนวทางที่คุณควรรู้
สรุป
เฝือกฟันเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ เพราะมัน ปลอดภัย ใส่สบาย ไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องพึ่งเครื่องใหญ่ หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีอยากแก้ปัญหานอนกรน อย่าปล่อยไว้จนกลายเป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ลองเริ่มต้นจากการปรึกษากับแพทย์เฉพาะทาง เพื่อดูว่าเฝือกฟันจะเหมาะกับคุณหรือไม่